सिमरा । अपाङ्गता भएका व्यक्तिका सवालमा समाचार सम्प्रेषण गर्दा मर्यादित, संवेदनशील तथा अपाङ्गतामैत्री भाषा प्रयोग गर्नुपर्नेमा जोड दिँदै बाराको सिमरामा सञ्चारकर्मीहरूका लागि अभिमुखीकरण कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ ।
नेत्रहीन युवा संघ नेपालको आयोजनामा तथा सीबीएम ग्लोबल डिसेबिलिटी इन्क्लुजनको सहयोगमा मंगलबार आयोजित कार्यक्रममा विभिन्न सञ्चारमाध्यममा आबद्ध सञ्चारकर्मीहरूको सहभागिता रहेको थियो ।
कार्यक्रममा अपाङ्गताका प्रकार, तिनको सही पहिचान तथा विभिन्न प्रकारका अपाङ्गता भएका व्यक्तिलाई सम्बोधन गर्दा प्रयोग गर्नुपर्ने उपयुक्त शब्द र भाषाबारे छलफल गरिएको थियो ।
सञ्चारमाध्यममा अन्जानवश प्रयोग हुने गलत तथा अपमानजनक शब्दले अपाङ्गता भएका व्यक्तिको आत्मसम्मानमा चोट पुर्याउनुका साथै समाजमा नकारात्मक धारणा विकास गर्न सक्ने विषयमा सहभागीहरूलाई जानकारी गराइएको थियो ।
कार्यक्रममा संघकी कार्यक्रम निर्देशक निलु महर्जनले समाचारमा प्रयोग गरिने भाषाले समाजको सोच र दृष्टिकोण निर्माणमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्ने बताइन् । उनले अपाङ्गतासम्बन्धी समाचार तयार पार्दा संवेदनशील र सम्मानजनक भाषा प्रयोग गर्न सञ्चारकर्मीलाई आग्रह गरिन् ।
महर्जनका अनुसार अभिमुखीकरणको मुख्य उद्देश्य सञ्चारकर्मीलाई अपाङ्गतासम्बन्धी समाचार तयार गर्दा सही शब्द चयन गर्न सहज बनाउनु र सञ्चार सामग्रीलाई थप समावेशी तथा प्रभावकारी बनाउनु हो । उनले अपाङ्गता भएका व्यक्तिलाई दया र सहानुभूतिको पात्रका रूपमा नभई अधिकार प्राप्त नागरिकका रूपमा सञ्चारमाध्यममा प्रस्तुत गर्नुपर्नेमा जोड दिइन् ।
कार्यक्रममा जीतपुरसिमरा उपमहानगरपालिकाका नगर उपप्रमुख भोलाप्रसाद अधिकारीले समाचारमा प्रयोग हुने शब्द र भाषाले समाजमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्ने बताए । सञ्चारमाध्यममा गलत शब्द प्रयोग हुँदा सर्वसाधारणले समेत त्यसैलाई अनुसरण गर्ने सम्भावना रहने उल्लेख गर्दै उनले यस्तो प्रवृत्तिले अपाङ्गता भएका व्यक्तिलाई अपमानित महसुस गराउन सक्ने धारणा राखे ।
उपप्रमुख अधिकारीले अपाङ्गता भएका व्यक्तिका समस्या उजागर गर्नुका साथै उनीहरूको अधिकार, पहुँच र समावेशिताका सवालमा सम्बन्धित निकायलाई जवाफदेही बनाउने गरी समाचार सम्प्रेषण गर्न सञ्चारकर्मीलाई आग्रह गरे ।
त्यसैगरी, नेपाल पत्रकार महासंघ बाराका सचिव पुष्पराज खतिवडाले प्रेस काउन्सिल नेपालले अपाङ्गता भएका व्यक्तिसम्बन्धी समाचारमा भाषा प्रयोगका विषयमा जारी गरेका आचारसंहिताबारे जानकारी गराएका थिए ।
कार्यक्रमको अन्त्यमा सहभागी सञ्चारकर्मीहरूले अपाङ्गतामैत्री भाषा प्रयोग, मर्यादित सञ्चार अभ्यास र समावेशी पत्रकारितालाई प्रवर्द्धन गर्ने प्रतिबद्धतासहित ‘सिमरा घोषणापत्र’ मा हस्ताक्षर गरेका छन् ।
