पर्सा — पर्सा जिल्ला खुला र अराजक राँगा तस्करीको अखडा बन्दै गएको छ। भारतसँगको खुला सीमा प्रयोग गर्दै संगठित गिरोहले दैनिक सयौं राँगा र पाडा नेपाल भित्र्याइरहेका छन्। न त भन्सार छ, न भेटनरी कागजातको प्रमाण — तस्करको छायाँमा आज सुरक्षा संयन्त्र स्वयं डरले थर्थराइरहेको छ।
सुरक्षाकर्मीको मुख थुनिएको, तस्करलाई खुला छूट
अमरपट्टी, धोरे, खेश्राहा, सबैठवा जस्ता नाकाबाट रातको समयमा निर्वाध तस्करी हुने गरेको खुलेको छ। नेपाली र भारतीय दुवै सुरक्षाकर्मी, भन्सार र एसएसबी समेत तस्करसँग डराएको अवस्था स्रोतले पुष्टि गर्छ।
गिरोहको अगुवाइमा रहेका ‘अहमद’ र ‘विनोद नेटुवा’ नामक व्यक्ति खुला रूपमा तस्करी सञ्जाल सञ्चालन गरिरहेका छन्। सुरक्षा स्रोत अनुसार, यो नेटवर्कले राजनीतिक दलदेखि प्रहरी प्रमुख, प्रशासन, यहाँसम्म कि पत्रकारहरूसम्म प्रभावमा पारेर काम गर्दै आएको छ।
राँगाको अवैध हाट बजार, नक्कली कागज, काठमाडौँसम्मको सप्लाइ
तस्करीको ढाँचा व्यवस्थित देखिन्छ — भारतबाट सोमबार राति राँगा ल्याइन्छ, मंगलबारदेखि पर्साको हाटबजारमा तिनलाई ‘नेपाली’ बनाइन्छ। फर्मको नक्कली बिल र भेटनरी प्रमाणपत्र बनाइन्छ। त्यसपछि काठमाडौंसम्म आठ सयदेखि एक हजार राँगा हप्तैपिच्छे पठाइन्छ।
पशुपंक्षी विभागका अनुसार पर्सामा वार्षिक १० हजार मात्र राँगा उत्पादन हुने भनिए पनि हप्तामा मात्र एक हजारभन्दा बढी पठाइँदा स्थानीय उत्पादनको आँकडा झूट सावित हुन्छ।
राजस्व चुहावट र सार्वजनिक स्वास्थ्यमा खतरा
वीरगन्ज भन्सारबाट मासिक दुई करोड रुपैयाँभन्दा बढीको राजस्व चुहावट हुने तथ्यांक स्रोतले दाबी गर्छ। रोगी तथा संक्रमित पशुहरूको अवैध ओसारपसारले उपभोक्ताको स्वास्थ्यलाई समेत गम्भीर जोखिममा पारेको छ।
स्रोतका अनुसार, तस्करी हुने पशुहरूमध्ये धेरै संक्रमण बोकेको आशंका गरिएको छ। तर तिनको कुनै परीक्षण हुँदैन, केवल बिल मात्र देखाइन्छ — त्यो पनि नक्कली।
“५ किलो चिनी समात्न भन्छन्, करोडौंका राँगा छाड्न दबाब दिन्छन्”
सीमाक्षेत्रमा खटिएका एक सुरक्षाकर्मी भन्छन् —
“हामीले ५ किलो चिनी समात्दा भन्सार तिर्न भन्छन्, तर तस्करको करोडौंको सामान समात्दा हाम्रा हाकिम आफैं फोन गरेर किन समातेको भन्दै थर्काउँछन्।”
प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी, र भन्सार कार्यालयको दर्जनौं चौकी भएर पनि तस्करी नियन्त्रण विफल भएको छ। जिल्ला प्रहरी कार्यालय र सशस्त्र प्रहरी बलको नेतृत्वले समेत यस विषयमा टिप्पणी गर्न अस्वीकार गरेका छन्।
—
तस्कर–सुरक्षा गठबन्धन : जनस्वास्थ्य र राष्ट्रको राजस्वमाथि कुठाराघात
पर्सामा फैलिएको राँगा तस्करीको यो असाध्य रोग नियन्त्रण गर्न राज्य संयन्त्र नै शक्तिहीन भएको स्पष्ट देखिन्छ। उच्च राजनीतिक संरक्षण, सुरक्षाकर्मीको लाचारी, र प्रशासनको मौनता बीच यसरी करोडौंको अवैध कारोबार चलिरहँदा नेपाली किसान मर्कामा, र जनता रोगको जोखिममा छन्।
अब प्रश्न उठ्छ — आखिर यो धन्दा कसका लागि? जनताको सुरक्षाभन्दा तस्करको संरक्षण महत्वपूर्ण हुने हो भने, सरकारको औचित्य कता रहन्छ ? साभार – ज्योती दैनिक
